{"id":6567,"date":"2023-11-06T12:47:08","date_gmt":"2023-11-06T05:47:08","guid":{"rendered":"https:\/\/mhgvietnam.com\/?p=6567"},"modified":"2023-11-06T12:47:10","modified_gmt":"2023-11-06T05:47:10","slug":"trauma-hieu-ro-ve-tinh-trang-nay-va-cach-doi-pho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/trauma-hieu-ro-ve-tinh-trang-nay-va-cach-doi-pho\/","title":{"rendered":"Trauma &#8211; Hi\u1ec3u R\u00f5 V\u1ec1 T\u00ecnh Tr\u1ea1ng N\u00e0y V\u00e0 C\u00e1ch \u0110\u1ed1i Ph\u00f3"},"content":{"rendered":"<p>Trauma l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong l\u0129nh v\u1ef1c t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 y t\u1ebf, mang \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tinh th\u1ea7n ho\u1eb7c th\u1ec3 ch\u1ea5t \u0111\u00e3 g\u00e2y ra t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m l\u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee5 th\u1ec3. \u0110\u1eebng b\u1ecf qua c\u00e1c th\u00f4ng tin c\u1ea7n bi\u1ebft v\u1ec1 trauma nh\u01b0 nguy\u00ean nh\u00e2n, bi\u1ec3u hi\u1ec7n v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. C\u00f9ng t\u00ecm hi\u1ec3u chi ti\u1ebft qua b\u00e0i vi\u1ebft d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y.<\/p>\n<h2>Trauma l\u00e0 g\u00ec?<\/h2>\n<p>Trauma l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i kinh ho\u00e0ng, lo s\u1ee3 ho\u1eb7c nguy hi\u1ec3m g\u00e2y \u00e1m \u1ea3nh, bu\u1ed3n b\u00e3, c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 lo l\u1eafng. T\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y ph\u00e1t sinh khi m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ed1 ho\u1eb7c chu\u1ed7i s\u1ef1 ki\u1ec7n g\u00e2y x\u00e1o tr\u1ed9n c\u1ea3m x\u00fac ho\u1eb7c \u0111e d\u1ecda t\u00ednh m\u1ea1ng. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng n\u00e0y k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 g\u00e2y ra nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ebfn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, s\u1ee9c kh\u1ecfe tinh th\u1ea7n, th\u1ec3 ch\u1ea5t, m\u1ed1i quan h\u1ec7 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u00e1 nh\u00e2n.<\/p>\n<p>Trauma th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u, v\u00e0 nhi\u1ec1u tr\u1ebb em tr\u1ea3i qua ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ea1t tu\u1ed5i 16. Nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m b\u1ea5t l\u1ee3i trong th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m b\u1ea5t l\u1ee3i th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u (ACE). Ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng nguy c\u01a1 n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cao \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng nh\u00f3m d\u00e2n c\u01b0 c\u1ee5 th\u1ec3, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 h\u1ecdc v\u1ea5n th\u1ea5p, thu nh\u1eadp kh\u00f4ng cao, ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t nghi\u1ec7p, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bi\u1ec7t t\u00ecnh d\u1ee5c.<\/p>\n<h2>\u0110i\u1ec1u g\u00ec d\u1eabn \u0111\u1ebfn trauma?<\/h2>\n<p>Trauma c\u00f3 nhi\u1ec1u nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00e1c nhau, bao g\u1ed3m:<\/p>\n<ul>\n<li>B\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ec3 ch\u1ea5t, t\u00ecnh d\u1ee5c ho\u1eb7c c\u1ea3m x\u00fac.<\/li>\n<li>B\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i trong tu\u1ed5i th\u01a1.<\/li>\n<li>S\u1ed1ng chung v\u1edbi th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 r\u1ed1i lo\u1ea1n s\u1ee9c kh\u1ecfe t\u00e2m th\u1ea7n ho\u1eb7c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ea5t g\u00e2y nghi\u1ec7n.<\/li>\n<li>G\u1eb7p s\u1ef1 chia ly \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch cho ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n.<\/li>\n<li>B\u1ecb ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i x\u1eed v\u00e0 \u00e1p l\u1ef1c.<\/li>\n<li>G\u1eb7p b\u1ea1o l\u1ef1c trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, chi\u1ebfn tranh ho\u1eb7c kh\u1ee7ng b\u1ed1.<\/li>\n<\/ul>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra \u1edf m\u1ecdi l\u1ee9a tu\u1ed5i, nh\u01b0ng n\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00e3o b\u1ed9 \u1edf tr\u1ebb em. Trauma c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u0103ng th\u1eb3ng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 g\u00e2y suy nh\u01b0\u1ee3c l\u00e2u d\u00e0i.<\/p>\n<h2>Ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb trauma c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/h2>\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb trauma c\u00f3 nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng s\u1ef1 v\u1eadt ho\u1eb7c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng g\u00e2y \u00e1m \u1ea3nh t\u1eeb qu\u00e1 kh\u1ee9. C\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng th\u01b0\u1eddng g\u1eb7p bao g\u1ed3m:<\/p>\n<ul>\n<li>C\u1ea3m th\u1ea5y bu\u1ed3n b\u00e3, lo l\u1eafng ho\u1eb7c t\u1ee9c gi\u1eadn sau ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 gi\u1ea3m sau 1-2 tu\u1ea7n.<\/li>\n<li>C\u1ea3m gi\u00e1c v\u00e0 suy ngh\u0129 ti\u00eau c\u1ef1c k\u00e9o d\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y v\u00e0 c\u1ea7n s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap.<\/li>\n<li>\u00c1c m\u1ed9ng v\u00e0 kh\u00f3 ng\u1ee7 sau ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n<li>Tr\u1ed1n tr\u00e1nh nh\u1eefng n\u01a1i ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi g\u1ee3i nh\u1edb ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n<li>C\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1ea7u, \u0111au b\u1ee5ng, m\u1ec7t m\u1ecfi, tim \u0111\u1eadp nhanh v\u00e0 ho\u1ea3ng h\u1ed1t.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a trauma<\/h2>\n<p>C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a trauma c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ec7nh kh\u00e1c. C\u00e1c bi\u1ec3u hi\u1ec7n bao g\u1ed3m:<\/p>\n<ul>\n<li>C\u1ea3m th\u1ea5y lo l\u1eafng th\u00e1i qu\u00e1, bu\u1ed3n b\u00e3 v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i.<\/li>\n<li>T\u00e2m tr\u1ea1ng t\u1ee5t d\u1ed1c v\u00e0 kh\u00f3 t\u1eadp trung.<\/li>\n<li>Suy ngh\u0129 kinh ho\u00e0ng v\u1ec1 ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n<li>T\u1ee9c gi\u1eadn v\u00e0 kh\u00f3 ng\u1ee7.<\/li>\n<li>Tr\u1ed1n tr\u00e1nh nh\u1eefng n\u01a1i ho\u1eb7c ng\u01b0\u1eddi g\u1ee3i nh\u1edb ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng.<\/li>\n<li>Tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u1ec1 th\u1ec3 ch\u1ea5t nh\u01b0 \u0111au \u0111\u1ea7u, \u0111au b\u1ee5ng, m\u1ec7t m\u1ecfi, tim \u0111\u1eadp nhanh, ho\u1ea3ng h\u1ed1t v\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb gi\u1eadt m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a trauma \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe<\/h2>\n<p>Trauma c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng sinh l\u00fd, t\u00e2m l\u00fd, tinh th\u1ea7n v\u00e0 quan h\u1ec7 kh\u00e1c nhau. M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua trauma m\u00e0 kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd, trong khi s\u1ed1 kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 ch\u1ec9 t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u1ea7m tr\u1ecdng.<\/p>\n<p>M\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi trauma kh\u00e1c nhau, ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ti\u1ec1n s\u1eed, y\u1ebfu t\u1ed1 c\u0103ng th\u1eb3ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ee5c h\u1ed3i v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a. Ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 c\u1ea3m gi\u00e1c thi\u1ebfu \u00fd ngh\u0129a trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Tuy nhi\u00ean, theo th\u1eddi gian, tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n.<\/p>\n<h2>L\u1eddi khuy\u00ean khi g\u1eb7p ph\u1ea3i trauma<\/h2>\n<p>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi khuy\u00ean h\u1eefu \u00edch \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi trauma:<\/p>\n<ul>\n<li>Th\u1eb3ng th\u1eafn \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a b\u1ea1n thay v\u00ec l\u00e1nh tr\u00e1nh.<\/li>\n<li>Ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 tin r\u1eb1ng m\u1ecdi th\u1ee9 s\u1ebd qua \u0111i.<\/li>\n<li>Ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 tr\u00e1nh bi\u1ec3u hi\u1ec7n t\u1ee9c gi\u1eadn ho\u1eb7c th\u1ea5t v\u1ecdng.<\/li>\n<li>Tr\u00e1nh s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ea5t k\u00edch th\u00edch \u0111\u1ec3 t\u1ef1 an \u1ee7i.<\/li>\n<li>Kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1ed9i v\u00e0ng ho\u1eb7c thay \u0111\u1ed5i l\u1edbn trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho \u0111\u1ebfn khi b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ed1t h\u01a1n.<\/li>\n<li>\u0110\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 kh\u00f4ng tr\u00e1nh n\u00e9.<\/li>\n<li>Gi\u1eef th\u00f3i quen b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 lu\u00f4n b\u1eadn r\u1ed9n.<\/li>\n<li>Kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng k\u00ecm h\u00e3m cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a b\u1ea1n, nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng nhanh ch\u00f3ng quay tr\u1edf l\u1ea1i tr\u1ea1ng th\u00e1i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/li>\n<li>Ngh\u1ec9 ng\u01a1i khi c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ec7t m\u1ecfi.<\/li>\n<li>T\u1eadp th\u1ec3 d\u1ee5c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 l\u00e0m s\u1ea1ch t\u00e2m tr\u00ed.<\/li>\n<li>Th\u1ea3 l\u1ecfng t\u00e2m tr\u00ed b\u1eb1ng yoga, thi\u1ec1n, h\u00edt th\u1edf ho\u1eb7c l\u00e0m nh\u1eefng vi\u1ec7c b\u1ea1n th\u00edch.<\/li>\n<li>Chia s\u1ebb c\u1ea3m x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ho\u1eb7c vi\u1ebft ra gi\u1ea5y.<\/li>\n<li>\u0110\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c ho\u1eb7c c\u1ea3m x\u00fac t\u1eeb ch\u1ea5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 sau \u0111\u00f3 g\u1ea1t ch\u00fang qua m\u1ed9t b\u00ean.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>L\u1eddi k\u1ebft<\/h2>\n<p>B\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u00e3 gi\u00fap b\u1ea1n hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 trauma v\u00e0 nh\u1eefng th\u00f4ng tin li\u00ean quan. Hy v\u1ecdng r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t. \u0110\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 MH Group, b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 truy c\u1eadp <a href=\"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/\">\u0111\u00e2y<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trauma l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong l\u0129nh v\u1ef1c t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 y t\u1ebf, mang \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn tinh th\u1ea7n ho\u1eb7c th\u1ec3 ch\u1ea5t \u0111\u00e3 g\u00e2y ra t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00e2m l\u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee5 th\u1ec3. \u0110\u1eebng b\u1ecf qua c\u00e1c th\u00f4ng tin c\u1ea7n bi\u1ebft v\u1ec1 trauma nh\u01b0 nguy\u00ean nh\u00e2n, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6569,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-6567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ky-nang"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6567"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6622,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6567\/revisions\/6622"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mhgvietnam.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}